Opruimen na het overlijden van uw ouders: wat met de erfenis?

Door Emre Atan, zaakvoerder · 18 juni 2026 · bijgewerkt op 25 augustus 2026

Het overlijden van een ouder is een ingrijpende gebeurtenis. En dan moet u ook nog de woning leegmaken, de inboedel verdelen en beslissen wat er met alles gebeurt. Wat mag u bijhouden? Wat moet er verdeeld worden? En wat doet u met spullen waar niemand op zit te wachten?

In dit artikel leest u stap voor stap hoe u de inboedel van uw ouders aanpakt, praktisch, zonder juridisch jargon.

Wanneer mag u de woning van uw overleden ouders leegmaken?

U mag de woning pas leegmaken nadat de nalatenschap aanvaard is. Zolang de erfenis niet aanvaard of verworpen is, mag u in België niets definitief weggooien of verkopen. In die fase contacteert u de notaris, maakt u een inventaris op en maakt u afspraken met de andere erfgenamen.

Voordat u ook maar één stoel buiten zet, is het belangrijk te weten hoe de erfenis juridisch in elkaar zit. In België geldt: zolang de nalatenschap niet aanvaard of verworpen is, mag u niets definitief weggooien of verkopen.

Wat u in deze fase wél kunt doen:

De notaris contacteren
Een inventaris opmaken van wat er in de woning staat
Onderling afspraken maken met broers, zussen of andere erfgenamen

Pas als de nalatenschap aanvaard is, kunt u écht beginnen met het huis leegmaken.

Hoe verdeelt u de inboedel na het overlijden van uw ouders?

Er is geen wettelijke regel die zegt wie welk meubel krijgt. In de praktijk maken erfgenamen onderling afspraken. Dat gaat het vlotst als iedereen er rustig bij kan zitten, liefst vóór de opruiming begint.

Enkele praktische tips:

Maak een lijst van waardevolle stukken
Denk aan sieraden, antiek, kunst of elektronica. Laat deze eventueel schatten door een expert voordat u ze verdeelt; hoe dat gaat, leest u in inboedel schatten bij een erfenis.

Geef iedereen de kans iets te kiezen
Laat elke erfgenaam om beurten een item aanduiden dat hij of zij wil bijhouden. Dat voorkomt discussies achteraf.

Documenteer wat er verdeeld wordt
Een eenvoudige lijst met handtekeningen is voldoende. Zo heeft niemand later vragen.

Wat niemand wil, gaat naar de opruiming
Wat overblijft na de verdeling, en dat is vaak het meeste, kan naar een kringwinkel, een veiling of de container.

Wat mag u weggooien uit de inboedel van uw overleden ouders?

Zolang de nalatenschap open staat, mag u niets definitief weggooien of verkopen; schoonmaken en ordenen mag wel. Na aanvaarding beslist u vrij over de inboedel, mits alle erfgenamen akkoord gaan. Liet uw ouder schulden na, dan kan de boedel dienen om die schulden te vereffenen.

Dit is een vraag die veel mensen bezighoudt. Het antwoord hangt af van de fase waarin u zit.

Zolang de nalatenschap open staat: niets definitief weggooien of verkopen. U mag wel schoonmaken en ordenen.

Na aanvaarding van de nalatenschap: u mag vrij beslissen over de inboedel, mits alle erfgenamen akkoord gaan.

Let op bij schulden: heeft uw ouder schulden nagelaten? Dan kan de boedel gebruikt worden om die schulden te vereffenen. Uw notaris kan u hierover adviseren.

Wanneer schakelt u een opruimfirma in na het overlijden van uw ouders?

U schakelt een opruimfirma in wanneer de woning binnen een termijn leeg moet zijn door huurcontract of verkoop, wanneer er te veel is om zelf te verwerken of wanneer u ver woont. Na een gratis plaatsbezoek krijgt u één vaste prijs; bruikbare spullen gaan naar De Kringwinkel.

Een woning leegmaken na overlijden is emotioneel zwaar. Veel mensen onderschatten hoeveel tijd en energie het kost, zeker als de volledige inboedel opgeruimd moet worden.

Bij inboedelopruimen.com helpen we u op een respectvolle manier. We komen langs, laden alles in en zorgen dat bruikbare spullen naar de kringwinkel gaan. Wat niet meer bruikbaar is, wordt verantwoord afgevoerd.

U hoeft zelf niets te sjouwen, te sorteren of te regelen. Wij doen het voor u, snel, netjes en zonder gedoe.

Wanneer belt u ons best?

De woning moet binnen een bepaalde termijn leeg zijn (huurcontract, verkoop)
Er is te veel om zelf te verwerken
U woont ver van de woning van uw ouders
U wilt de opruiming achter de rug hebben zodat u kunt rouwen

Hoe verdelen erfgenamen de taken bij het opruimen van de ouderlijke woning?

Verdeel de taken expliciet langs natuurlijke lijnen. Eén persoon is aanspreekpunt voor notaris en administratie, één persoon coördineert de woning en de praktische afspraken, en de anderen krijgen afgebakende taken zoals rekeningen, verzekeringen of het contact met De Kringwinkel en de opruimfirma. Familie die ver woont, neemt de administratie op.

In veel families komt het werk stilzwijgend op één kind terecht, vaak degene die het dichtst woont, en dat kweekt op termijn wrevel. Beter is een expliciete verdeling langs natuurlijke lijnen: één iemand wordt aanspreekpunt voor notaris en administratie, één iemand coördineert de woning en de praktische afspraken, en de anderen krijgen afgebakende taken zoals de rekeningen, de verzekeringen of het contact met de kringwinkel en de opruimfirma. Woont een deel van de familie ver weg, laat hen dan de administratieve taken opnemen, die kunnen van overal. En spreek af dat niemand alleen naar de woning gaat om "alvast te beginnen": samen beslissen voorkomt de meeste conflicten.

Telt de inboedel mee voor de erfbelasting?

Ja, de huisraad hoort bij de belastbare nalatenschap in de aangifte, die in België binnen de vier maanden ingediend moet worden. In de praktijk wordt hij vaak globaal geraamd; bij kunst, antiek of verzamelingen loont een reële inventaris. Verkoop of verdeel niets zolang u niet beslist hebt of u de erfenis aanvaardt.

Ook de huisraad maakt deel uit van de belastbare nalatenschap in de aangifte, die bij een overlijden in België binnen de vier maanden moet worden ingediend. In de praktijk wordt de inboedel vaak globaal geraamd, maar bij waardevolle stukken, kunst, antiek, verzamelingen, loont een reële inventaris, ook om discussies tussen erfgenamen te vermijden. Uw notaris adviseert wat in uw dossier verstandig is; algemene informatie over de aangifte en de tarieven van de erfbelasting vindt u op vlaanderen.be en notaris.be. Belangrijk: verkoop of verdeel geen waardevolle stukken zolang u niet bij de notaris beslist hebt of u de erfenis aanvaardt; wie goederen uit de nalatenschap verkoopt, kan de erfenis daarmee stilzwijgend aanvaarden, ook met de eventuele schulden.

Mag u spullen weghalen als één van uw ouders nog leeft?

Nee, niet zomaar. Een langstlevende echtgenoot krijgt het vruchtgebruik op de nalatenschap, een wettelijk samenwonende partner op de gezinswoning en de huisraad. Kinderen kunnen dus niet zomaar spullen meenemen of wegdoen. De woning wordt dan niet leeggemaakt maar aangepast, gefaseerd en met de langstlevende aan het stuur.

Overlijdt één ouder, dan verandert de opdracht: de woning wordt niet leeggemaakt maar aangepast. Was de langstlevende ouder gehuwd met de overledene, dan krijgt die het vruchtgebruik op de hele nalatenschap, de gezinswoning en de huisraad inbegrepen; een wettelijk samenwonende partner krijgt het vruchtgebruik op de gezinswoning en de huisraad. Kinderen kunnen dus niet zomaar spullen meenemen of wegdoen, ook niet "om te helpen". Wat in de praktijk wel vaak nodig is: ruimte en overzicht scheppen zodat de woning weer leefbaar en veilig wordt, drempels weg, een slaapkamer naar beneden, de spullen van de overledene met respect uitgezocht op het tempo van de partner. Dat is fijngevoeliger werk dan een volledige leegmaak, en het gebeurt het best gefaseerd, met de langstlevende aan het stuur.

Veelgestelde vragen over opruimen na het overlijden van uw ouders

Hoe lang heeft u de tijd om een nalatenschap te aanvaarden of te verwerpen?
Strikt genomen hebt u dertig jaar vanaf het overlijden om een erfenis te verwerpen. De wet geeft u wel drie maanden om een boedelbeschrijving te laten opmaken en daarna veertig dagen om te beslissen; in die periode kan niemand u tot een keuze dwingen. Wacht toch niet te lang: wie intussen iets uit de nalatenschap verkoopt of meeneemt, kan geacht worden de erfenis stilzwijgend te aanvaarden. Uw notaris adviseert u over de beste keuze.

Wat als erfgenamen het niet eens zijn over de verdeling?
Als erfgenamen er onderling niet uitkomen, kan een notaris of bemiddelaar helpen. In uiterste gevallen beslist de vrederechter.

Mag u meubels van de overledene verkopen?
Ja, maar pas nadat de nalatenschap aanvaard is en alle erfgenamen akkoord gaan. De opbrengst hoort dan bij de erfenis.

Wat doet u met persoonlijke documenten en foto’s?
Bewaar die altijd apart voordat de opruiming begint. Documenten zoals akten, polissen en belastingaangiften kunnen nog nodig zijn. Foto’s verdelen alle erfgenamen onderling.

Samengevat

Het opruimen van de woning van uw ouders is nooit gemakkelijk. Maar met de juiste aanpak, en indien nodig de hulp van een professionele opruimfirma, hoeft het geen extra last te zijn in een toch al moeilijke periode.

Heeft u vragen of wilt u een vrijblijvende offerte? Neem gerust contact op met inboedelopruimen.com.

Naast de erfenis zijn er de herinneringen. Hoe u kiest wat u bewaart, leest u in het ouderlijk huis leegmaken.

Verder lezen

Bronnen

Regelingen bij een overlijdenVlaamse overheid
Een erfenis aanvaarden? Let op voor onbewuste handelingenNotaris.be
De aangifte van nalatenschapNotaris.be
Het erfrecht van de gehuwdeNotaris.be